Lokalizacja: Strona główna >> Walki z Moskwą i Turcją
Walki z Moskwą i Turcją
W związku ze sprawą bałtycką toczyły się w XVI stuleciu walki z Moskwą, przeważnie o bramę smoleńską między Dźwiną i Dnieprem, główną bramę wypadową Moskwy ku zachodowi. Księstwo Moskiewskie prowadziło ekspansję we wszystkich kierunkach – na wschód, zachód, północ i południe.
W sprawie tureckiej i tatarskiej prowadziła Polska politykę obronną, zasłaniając sobą cywilizację chrześcijańską przed zalewem barbarzyństwa. Na rubieżach południowo-wschodnich, w kraju słabo zaludnionym, zwłaszcza na bezludnych obszarach stepowych granica chwiejna, nigdy dokładnie nie wyznaczona, ulegała wahaniom, cofając się wstecz, to znów posuwając się naprzód. Po upadku Konstantynopola (1453 r.) straciły znaczenie dawne drogi handlowe, wiodące do północnych wybrzeży morza Czarnego. W roku 1484 zajęli Turcy ujścia Dniepru i Dniestru, Bezdrożne stepy stały się niczyją ziemią, terenem łupieskich wypraw tureckich, tatarskich, wołoskich, kozackich. Na południe od Bracławia nad Bohem i Czerkas nad Dnieprem rozpoczynał się step, ciągnący się do morza Czarnego i Chanatu Krymskiego. Nie powiodły się zamiary Olbrachta, aby przesunięciem granicy do suchego przesmyku między załomem łuku karpackiego a ostatnim zakrętem Dunaju odgrodzić hordy tatarskie od porty otomańskiej, odciąć Krym od Bałkanów. Linia obronna Polski od Turcji ustaliła się na Dniestrze. Mimo wszystko jednak nęciły osadników czarnoziemne obszary. Posuwały się zdobycze pługa polskiego ku Dzikim Polom. Kresowa twierdza Kudaku trzymała w karbach Sicz zaporoską. Kamieniec Podolski bronił Rzeczypospolitej od Turków.
Przedwczesna śmierć Batorego udaremniła urzeczywistnienie wielkich jego zamysłów w sprawie moskiewskiej i tureckiej. Wiek XVII jest okresem ogromnych strat terytorialnych dla Polski. Zawiodły pomyślne zrazu usiłowania podboju Moskwy (1610 r. do 1618 r.), ostatnia w dziejach Polski przedrozbiorowej próba ekspansji państwowej ku wschodowi.
Zniszczona najazdem szwedzkim, osłabiona buntami kozackimi, zrzekła się Polska zwierzchnictwa nad Prusami Książęcymi (r. 1657), traci Inflanty aż po Dźwinę (z wyjątkiem części południowo-wschodniej) na rzecz Szwecji (r. 1660), Smoleńsk, Czernihów i całe Zadnieprze wraz z Kijowem na rzecz Moskwy (r. 1657), przejściowo także, na lat blisko trzydzieści, Podole i Ukrainę na rzecz Turcji (r. 1672). Zburzenie twierdzy Kudak położyło kres panowaniu polskiemu na Dzikich Polach
Reklama
| pozycjonowanie w poznaniu | apartamenty poznan | windykacja |